Θεόδωρος Παντούλας, Μπα, έχει και μπάρμπα το παιδί;– Oλίγα τινά για τη νεοελληνική ταυτότητα και παράδοση

Tα ζητήματα της νεοελληνικής ταυτότητας και παράδοσης είναι μια χρόνια εκκρεμότητα στον δημόσιο και ιδιωτικό μας βίο, που, όταν δεν αποφεύγουμε την διαπραγμάτευσή τους, ευτελίζονται σε μια απλοϊκή αντιπαράθεση μεταξύ «νεωτεριστών» και «συντηρητικών».
Στην πραγματική πραγματικότητα το μόνο που μας συνδέει με την απαγορευμένη ρίζα του κάποτε τρόπου του τόπου μας είναι η βλαστήμια της. Έχουμε από καιρό διαλέξει στρατόπεδο κι έχουμε εγκλωβιστεί στον «μονόδρομο» μιας ανάπτυξης που, εντέλει, πλαστογραφεί κατ’ εξακολούθηση το πρόσωπό μας.
Η χώρα ιδρύθηκε με προϋπόθεση την παντελή υποτέλειά της στους «πιστωτές» κι έτσι πορεύτηκε για σχεδόν δυο αιώνες. Τωρινή φιλοδοξία της είναι να επιστρέψει στις Αγορές. Να υποθηκευτεί, δηλαδή, εκ νέου.
Το ερώτημα που επείγει να απαντηθεί είναι αν μπορούμε κι αν θέλουμε να γίνουμε κάτι περισσότερο από δανειολήπτες κι ο τόπος μας κάτι περισσότερο από φτηνός –έως φτηνιάρικος– τουριστικός προορισμός. Αλλά για να γίνει αυτό χρειάζεται να αποφασίσουμε και ποιοι είμαστε και ποιοι θέλουμε να γίνουμε
.

Kεντρική διάθεση όλων των βιβλίων μας για τα βιβλιοπωλεία έχουν οι εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Ζαλόγγου 9, Αθήνα, 10678, τηλ. 210 3800520.

Advertisements
Posted in δελτίο τύπου | Σχολιάστε

Νέα βιβλία για τα Χριστούγεννα

10pdf

Τα διηγήματα των Χριστουγέννων ως είδος ξεκίνησαν με μια πολύ γόνιμη περίοδο στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, πριν εκφυλιστούν σε περιγραφή ρεβεγιόν, από τα οποία απουσιάζουν τα Χριστούγεννα και πλεονάζουν οι σαμπάνιες!
Όσα περιλαμβάνονται στην παρούσα συλλογή δεν είναι παρά δείγματα μιας λογοτεχνίας που μιλούσε για έναν κόσμο και σε έναν κόσμο που η γιορτή ξεχώριζε από την σχόλη, όχι απλώς ως αργία, αλλά ως μέρα που δεν εξαντλούσε το νόημά της στην καταναλωτική υστερία.
Σχεδόν όλα τα διηγήματα που διαλέξαμε μιλούν γι΄ ανθρώπους παλιακούς, αγκουσεμένους, στενεμένους από τις περιστάσεις της ζωής, που όμως δεν έπαψαν να είναι άνθρωποι. Γι’ αυτό, νομίζουμε, και μπόρεσαν να δεξιωθούν την γέννηση του παρακατιανού Χριστού, αναγνωρίζοντας στην έλευσή του ένα πολύ διαφορετικό περιεχόμενο από την τρέχουσα εμποροπανήγυρη, από τα χωρίς Χριστό Χριστούγεννα, δηλαδή, των ημερών μας.
Όσοι δεν έχουμε ολότελα απογίνει, ας τους χωρέσουμε, τουλάχιστον, στις προσευχές μας.

ISBN: 978-960-9570-40-4, λιανική τιμή με φπα: 9.00
natale cristovasili exΣτην παρούσα έκδοση φιλοξενούμε έξι εορταστικά διηγήματα.

Ο Χρήστος Χρηστοβασίλης, αν και λησμονημένος από τον «πνευματικό» μας νεοπλουτισμό, ήταν ένας σπουδαίος συγγραφέας.
Με τα διηγήματα της παρούσας έκδοσης, επιβεβαιώνεται όχι μόνον η αφηγηματική του ευχέρεια αλλά και η επιμονή του σε μια θεματική που αναγνωρίζει στην μικρή πατρίδα, όσα θα της αρνηθεί η μητρυιά των Αθηνών και ο ολετήρας της νεωτερικότητας.

ISBN: 978-960-9570-39-8, λιανική τιμή με φπα 10,00

 

εξ. χΧριστ. ΚρυστάλληςΟ Κώστας Κρυστάλλης με την πεζογραφία ασχολήθηκε τα τελευταία του χρόνια δίνοντάς μας εξαιρετικής δύναμης διηγήματα. Στο μικρό του έργο, σεβαστό μέρος κατέχουν και τα χριστουγεννιάτικα διηγήματα, που είχαν πέραση εκείνη την εποχή, που ακόμη ξεχώριζαν τις καματερές από τις γιορτιάρες μέρες. Στον Κώστα Κρυστάλλη αυτά τα διηγήματα ήταν, νομίζουμε, κι αποκούμπι στη πολυάνθρωπη μοναξιά της «βρωμοαθήνας». Γράφοντας ο ποιητής κατέφευγε σε περιόδους που δεν απόλειπε η ελπίδα: με τις ιστορίες του γύρναγε στα σκλαβωμένα Γιάννενα (Προπέρσινα Χριστούγεννα), στην περιπέτεια της φυγής του από αυτά (Το φυλαχτό μου), αλλά κυρίως στην ελευθερία της ορεσίβιας ζωής των κλεφτών (Τα Χριστούγεννα των κλεφτών). Φωνή κατακαημένης πατρίδας, που οι καπεταναίοι της χριστουγεννιάτικα δακρύζουν, ζητούν συγχώρεση και προσκυνάνε τα εικονίσματα.
Αναμφίλεκτα δύσκολη –σχεδόν όσο κι η σκλαβιά– η ζωή που άφησε ο Κώστας Κρυστάλλης αλλά που τις χρονιάρες μέρες χώραγε ακόμη και το θαύμα (Χαραυγούλα Πρωτοχρονιάς).
Ο Κώστας Κρυστάλλης, το κυνηγημένο αρχοντόπουλο του Συρράκου, ο σταυραητός που πάγωσε στην ερημιά της Αθήνας, με τα λίγα που μας κατέλειπε, μας έδωσε το μέτρο μιας τέχνης που δεν μπορεί να χωρέσει στην κομψοπρεπή υποτίμηση της «ηθογραφίας», αλλά κι ενός χρέους, το οποίο αρνήθηκε να ενεχυριαστεί στην χυδαιότητα του «εθνικού κέντρου».
Κι αν η πεζογραφία μας του χρωστά, λόγω της πρώιμης και ξεκάθαρης γλωσσικής επιλογής του, εμείς του χρωστούμε επειδή την κοινή μας σκούφια ούτε την έκρυψε ούτε την ντρόπιασε.

ISBN: 978-960-9570-38-1, λιανική τιμή με φπα 7,00

samizdat29.11.15Σας προτείνουμε επίσης την ανθολογία ρωσικών χριστουγεννιάτικων διηγημάτων των εκδόσεων S@mizdαt. Πρόκειται για ένα βιβλίο το οποίο περιλαμβάνει έργα Ρώσων συγγραφέων του 19ου και του 20ου αιώνα.

Δέκα συγγραφείς, δώδεκα διηγήματα σκιαγραφούν τα ήθη και τα έθιμα, τον πόνο και τη χαρά, την ελπίδα και την αλληλεγγύη όλων των κοινωνικών στρωμάτων της Ρωσίας στους δύο αυτούς αιώνα.

Στην ανθολογία περιλαμβάνονται διηγήματα των Α. Π. Τσέχωφ, Ν. Λιασκόφ, Α. Γκριν, Ιβάν Ιλίν, Μπορίς Σιριάγιεφ, Ν. Αγκαφόνοφ, Α. Κουπρίν, Ι. Μπούνιν, Π. Ζασοντίμσκι και Λεονίντ Αντρέγιεφ. Τα διηγήματα συνοδεύονται από μικρά βιογραφικά σημειώματα για τους δημιουργούς, έτσι ώστε ο αναγνώστης να μπορεί να σχηματίζει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα.
Ιδιαίτερο γνώρισμα της ανθολογία είναι ότι περιλαμβάνει διηγήματα από τη «σκοτεινή πλευρά» της ρωσικής ζωής, Γκουλγάγκ αλλά και τη ρωσική διασπορά.
Η ανθολόγηση η εισαγωγή και η μετάφραση από τα ρωσικά είναι του Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη.

λιανική τιμή με φπα 12,00

 


Κεντρική διάθεση: Ἐκδόσεις τοῦ Εἰκοστοῦ Πρώτου
Ζαλόγγου 9, 106 78 Ἀθήνα, Τηλ.: 210-38.00.520

Posted in δελτίο τύπου | Σχολιάστε

Χρήστος Γιανναράς

ex giannaras teliko

Συλλογικός τόμος αφιερωμένος στον καθηγητή Χ. Γιανναρά,

λιανική τιμή με φ.π.α. 12,00
Τα κείμενα των Κ, Δ. Κοσμόπουλου, Θ.Ν. Παπαθανασίου, Ηλ. Παπαγιαννόπουλου, Κ. Χατζηαντωνίου και η συνέντευξη του Χρήστου Γιανναρά στον Θ.Ε. Παντούλα, που ακολουθούν φιλοξενήθηκαν στο τ. 6 του περιοδικού μας (Άνοιξη 2006), που περιελάμβανε μικρό αφιέρωμα στον Χρήστο Γιανναρά. Το κείμενο του Δ. Αγγελή δημοσιεύθηκε στο τ. 13 (Χειμώνας – Άνοιξη 2008), η συνέντευξη του Χρήστου Γιανναρά με τον Δ. Κοσμόπουλο στο τ. 15/16 (Χειμώνας 2009)και το πρώτο από τα κείμενα του Σ. Μητραλέξη στο τ. 36 (Χειμώνας 2013). Το δεύτερο κείμενο του Σ. Μητραλέξη και το κείμενο του Δ. Σκλήρη πρωτοδημοσιεύονται εδώ. Ευχαριστούμε πολύ τον Βασίλη Γόνη για τις φωτογραφίες του.

Κεντρική διάθεση: Ἐκδόσεις τοῦ Εἰκοστοῦ Πρώτου
Ζαλόγγου 9, 106 78 Ἀθήνα, Τηλ.: 210-38.00.520

Posted in δελτίο τύπου | Σχολιάστε

Τ.Κ. Παπατσώνης

ex papatsonis teliko

Συλλογικός τόμος αφιερωμένος στον ποιητή Τ. Κ. Παπατσώνη,

λιανική τιμή με φ.π.α. 9,00

Τα κείμενα του τόμου φιλοξενήθηκαν στο τ. 27 του περιοδικού μας (Ιούλιος 2011), που ήταν εξ ολοκλήρου αφιερωμένο στον Τ.Κ. Παπατσώνη (ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΓΓΕΛΗΣ, ΗΛΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΓΑΛΛΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΑΚΗΣ, ΝΑΤΑΣΑ ΚΕΣΜΕΤΗ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΣΜΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ). Το γεγονός ότι εκείνο το τεύχος τυπώθηκε σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων και μόνον για τους συνδρομητές μας, μάς «υποχρεώνει» στην επανέκδοσή του με νέα μορφή, ώστε να είναι προσιτό σε όλους τους ενδιαφερόμενους. Το κείμενο του Mariano Villegas Hernández, τον οποίο ευχαριστούμε και για τις φωτογραφίες που κοσμούν την παρούσα έκδοση, πρωτοδημοσιεύεται εδώ, όπως και τα δύο αθησαύριστα ποιήματα που αναδημοσιεύονται εδώ και κλείνουν το αφιέρωμά μας.

Κεντρική διάθεση: Ἐκδόσεις τοῦ Εἰκοστοῦ Πρώτου
Ζαλόγγου 9, 106 78 Ἀθήνα, Τηλ.: 210-38.00.520.

Posted in δελτίο τύπου | Σχολιάστε

τεύχος 40. Περιεχόμενα.

 

εξ. 40

3 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΣΜΟΠΟΥΛΟΣ
Της Πλάκας το γιοφύρι

5 ΕΚΔΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Κρίση ή παρακμή;

8 Μ.Ν.
Αλφάβητο

10 ΘΕΟΔΩΡΟΣ Ε. ΠΑΝΤΟΥΛΑΣ
Ζε νε σουί πα

11 Μ.Ν.
Ενοικιαζόμενη Δημοσιογραφία

12 ΘΕΟΔΩΡΟΣ Ε. ΠΑΝΤΟΥΛΑΣ
Φυγή προς τα πίσω

15 ΝΑΤΑΣΑ ΚΕΣΜΕΤΗ
Μοιραζόμαστε ε δ ώ, τ ώ ρ α,
κάποιο ζωντανό α ν ή κ ε ι ν;

17 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΛΑΘΡΑΣ
Το παιχνίδι των λέξεων
και της Πλάκας το γεφύρι

21 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΓΓΕΛΗΣ
Γέφυρες

24 ΙΩΑΝΝΗΣ ΛΑΜΠΡΟΥ
Ο τζίτζικας και ο μέρμηγκας

29 ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΑΠΑΘΕΜΕΛΗΣ
Περί ορκωμοσίας
και άλλων «δαιμονίων»

32 ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΨΥΡΙΛΛΟΣ
Νέα πασοκαρία

34 ΑΝΝΑΝΤΑΜ ΠΑΠΑΝΤΑΜ
Σχόλια για το μετεκλογικό τοπίο

36 ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΗΣ
Το ελληνικό πείραμα
και οι εκλογές της 25ης Ιανουαρίου

43 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Απ. ΛΕΪΜΟΝΗΣ
Μετεκλογικοί προσανατολισμοί
47 ΜΑΝΩΛΗΣ ΒΑΡΔΗΣ
Η ελπίδα έρχεται

50 ΣΩΤΗΡΗΣ ΜΗΤΡΑΛΕΞΗΣ
Όλοι λένε «σ’ αγαπώ»

52 ΝΙΚΟΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ
Μακεδονική προοπτική
της Μετανεωτερικής Ελλάδας

57 ΣΩΤΗΡΗΣ ΜΗΤΡΑΛΕΞΗΣ
Μανούβρες στο νεκροταφείο

63 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Δ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΠΟΥΛΟΣ
Παιδεία και κόμματα στην Κύπρο

71 ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
Να μην εξατμιστεί η γιορτή

75 ΜΑRIO PALLADINO
Η πτώση του Φασισμού

80 ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΑΡΙΑ ΧΡΟΥΣΑΚΗ
Φωτογράφος

84 ΣΥΜΕΩΝ Γρ. ΣΤΑΜΠΟΥΛΟΥ
Ο Αντι-Καραγκιόζης ο Μέγας
του Γιάννη Σκαρίμπα στο
ΒΟΥΔΟΥΡ-ΜΠΕΡΝΤΕ της Χαλκίδας

93 Ν. Δ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΟΠΟΥΛΟΣ
Εν ονείρω και καθ’ ύπαρ

95 ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΓΙΑΝΝΑΚΟΣ
Τα χταπόδια

98 Δ. Γ. ΜΑΓΡΙΠΛΗΣ
Παραμονές του Πολέμου

102 JUAN GELMAN
Ποίηση και οικονομική καταστροφή

Posted in δελτίο τύπου | 2 Σχόλια

Απελευθέρωση της Εκκλησίας από το Κράτος

ekklisia

Η ένταση της συζήτησης για τις σχέσεις Εκκλησίας-Κράτους παραμένει διαρκώς αμείωτη στον ελλαδικό δημόσιο λόγο, καθώς συνιστά ζήτημα πρόσφορο για πολέμους αξιών. Το Ινστιτούτο Συντηρητικής Πολιτικής (ΙΝΣΠΟΛ – conservatives.gr) παρουσιάζει την μελέτη «Απελευθέρωση της Εκκλησίας από το Κράτος: οι σχέσεις Εκκλησίας-Κράτους και η μελλοντική μετεξέλιξή τους», η οποία βασίζεται στην έρευνά του για τις σχέσεις Εκκλησίας–Κράτους στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, για τα προβλήματα που ανακύπτουν και την κριτική που ασκείται, καθώς και για τις δυνατότητες μελλοντικής μετεξέλιξης της παρούσης καταστάσεως. Συγκεκριμένα, η έρευνα επικεντρώνεται (α) στο νομικό καθεστώς των σχέσεων Εκκλησίας-Κράτους στην Ελλάδα και στην Κύπρο, (β) στην παρουσία του ζητήματος στον ελλαδικό δημόσιο λόγο, (γ) στην διαμόρφωση των οικονομικών και φορολογικών σχέσεων εκκλησιών και κρατών στην Ευρώπη, και τέλος (δ) στον οργανωτικό κατακερματισμό της Εκκλησίας στην Ελλάδα σε πέντε διαφορετικές δικαιοδοσίες, κομβικό εκκλησιαστικό ζήτημα το οποίο επηρεάζει καθοριστικά τις σχέσεις Εκκλησίας-Κράτους, αν και συνήθως απουσιάζει από τις σχετικές συζητήσεις. Στο βιβλίο κατατίθεται πρόταση για την μελλοντική μετεξέλιξη των σχέσεων Εκκλησίας–Κράτους, μακριά από την ακρότητα ή την στασιμότητα που συνήθως χαρακτηρίζει κάθε μια από τις εκατέρωθεν «παρατάξεις» στον δημόσιο λόγο. Σε μια τέτοια προοπτική, το ζητούμενο είναι η απελευθέρωση της Εκκλησίας από το Κράτος στην Ελλάδα σήμερα.

Posted in δελτίο τύπου | Σχολιάστε

Οι Ηπειρώτες στην άΠΕΙΡΟ χΩΡΑ

ΗΠΕΙΡΩΤΕΣ 3

Ποιος ο λόγος επανέκδοσης παλαιότερων κειμένων της νεοελληνικής γραμματείας μας θ’ αναρωτηθεί ο δύσπιστος αναγνώστης.
Η απάντηση για την γραμματεία μας (και πόσο την γνωρίζουμε) μπορεί να περιμένει μια άλλη φορά. Η πρόθεσή μας άλλωστε δεν είναι φιλολογική. Μπορεί εδώ και λίγες δεκαετίες, εξόριστοι κι αυτοεξόριστοι στην ερημιά των μεγαλουπόλεων, να παριστάνουμε τους πρωτευουσιάνους αλλά η σκούφια μας κρατάει από μακριά. Και είναι βεβαίως βολικό, ίσως, να το λησμονούμε αλλά τίμιο δεν είναι.
Αυτό το «μακριά» μας θυμίζουν τα κείμενα –παραλίγο να γράψω μνήματα αν και για μιαν ακόμη φορά, μάλλον, θα επιβεβαιωνόταν ότι γλώσσα λανθάνουσα τ’ αληθή λέγει. Μνημόσυνο λοιπόν στους πεθαμένους ανθρώπους μας, σε αυτούς που μας ανάστησαν κι εμάς και τα κείμενα. Τα κείμενα που έρχονται με την οχληρή υπενθύμιση της αλλοτινής αρχοντιάς μας. Όχι μόνον αυτής που χάρισε στον τόπο μας αυτούς που όταν τους μνημονεύουμε τους λέμε «ευεργέτες» αλλά αυτής της πάνδημης, που μπορεί να μέτραγε τις μπουκιές της αλλά που δεν καταδέχονταν να προσφαΐσει με κλειστή την πόρτα της. Όχι για να εκθέσει την φτώχεια της αλλά μην τύχει και διαβεί, διαβάτης πεινασμένος. Οι παλιότεροι, όσων οι ψυχές δεν στέγνωσαν από την πολύ πρόοδο, τα ξέρουν αυτά. Οι νεότεροι ας τα μάθουν τώρα. Κι ας ανακτήσουν την περηφάνια που μάραναν οι χαλασμένοι μουρλοθάμαχτοι που άλλαξαν το τρύπιο τους παντελόνι με τα μεταξωτά βρακιά του εκσυγχρονισμού. Διότι, είμαστε από καλή γενιά. Κι αυτό το λέμε χωρίς να ωραιοποιούμε τίποτε. Και, κυρίως, χωρίς να παραβλέπουμε ότι οι παππούδες μας είχαν τα θάρρητά τους ακόμη και με τον Θεό, ενώ εμείς, που δεν έχουμε τον Θεό μας, στεκόμαστε κλαρίνο στους αργυραμοιβούς των εισπρακτικών που αγλαΐζουν τις μέρες και τις νύχτες των προκομμένων μας ζωών.
Τα διηγήματα της σειράς είναι, προφανώς, άνισα. Είναι που η λογοτεχνία δεν φτάνει στο ύψος της ζωής. Κοφτή η ηπειρώτικη ντοπιολαλιά αδυνατίζει με τα δασκαλίστικα φερσίματα και τα πλουμίδια που την φορτώνουν –τα γλωσσικά αλλά και τα ιδεολογικά. Ετερόκλητα τα κείμενα αλλά αυτό που τα ενώνει όμως είναι κάτι που καλό θα είναι να το ανακαλύψει μόνος του ο αναγνώστης.

 

Η σειρά έχει ήδη 5 τίτλους

1Τα Τάματα και το Για την τιμή είναι δυο ξεχασμένα διηγήματα του Χρήστου
Χρηστοβασίλη, τα οποία και δεν περιλαμβάνονται σε όσα βιβλία του κυκλοφορούν.
Το πρώτο περιγράφει με τρυφερότητα την αγωνία της μάνας για το άρρωστο παιδί της και το δεύτερο την σκληρότητα μιας κοινωνίας, στην οποία η τιμή καταλαμβάνει πρωτεύουσα θέση.

Ο Χρήστος Χρηστοβασίλης, αν και λησμονημένος από τον «πνευματικό» μας νεοπλουτισμό, ήταν ένας σπουδαίος συγγραφέας.
Με τα δύο, εν πολλοίς άγνωστα, διηγήματα της παρούσας έκδοσης, επιβεβαιώνεται, όχι μόνον η αφηγηματική του ευχέρεια, αλλά και η επιμονή του σε μια θεματική που αναγνωρίζει στην μικρή πατρίδα, όσα θα της αρνηθεί η μητρυιά των Αθηνών και ο ολετήρας της νεωτερικότητας.

 

2Η εικόνα και Το σημειωματάρι του Γέροκαλαμένιου είναι δυο πεζογραφήματα, κοινό στοιχείο των οποίων είναι ο Γεροκαλαμένιος, που στο πρώτο εμφανίζεται ως συμπρωταγωνιστής και στο δεύτερο ως καταγραφέας των αξιομνημόνευτων γεγονότων της περιόδου 1821-1881.
Δεν είναι μόνο οι Έλληνες κι οι Αρβανίτες, που στο πρώτο πεζογράφημα συγκινημένοι ομολογούν ότι είναι αδέρφια που κρατιούνται «από τους παλιούς Ηπειρώτες», είναι κι ο συγκλονιστικός Ζώης ο Αζώηρος ο οποίος, αφού μεγαλοπιάστηκε στα νιάτα του, επέλεξε στα στερνά του να βγάζει το ψωμί του «με τον ίδρο του και με την τιμιότη, κι όχι με το ψέμα και με την αδικιά», ενώ στο δεύτερο, οι λιγόλογες καταγραφές του Γεροκαλαμένιου που πέθανε μαραζωμένος, αφού «δεν είδε ελεύθερη την πατρίδα του», σκιαγραφούν χαμηλότονα τις συνθήκες δουλείας των Γιαννιωτών.

Ο Κώστας Κρυστάλλης, το κυνηγημένο αρχοντόπουλο του Συρράκου, ο ποιητής που πάγωσε στην ερημιά της Αθήνας, με τα λίγα που μας κατέλειπε, μας έδωσε το μέτρο μιας τέχνης που δεν μπορεί να χωρέσει στην κομψοπρεπή υποτίμηση της «ηθογραφίας», αλλά κι ενός χρέους, το οποίο αρνήθηκε να ενεχυριαστεί στην χυδαιότητα του «εθνικού κέντρου».

 

3Το έργο του Απόστολου Εξάρχου, Η δυστυχισμένη, εκτός από συγκλονιστικό, είναι για πολλούς λόγους ένα σημαντικό έργο. Τους λόγους αυτούς αξίζει να τους ανακαλύψει μόνος του ο αναγνώστης και κοντά σε αυτούς να προσθέσει κι εκείνους του Γρηγορίου Ξενόπουλου, που πριν πολλές δεκαετίες εκτίμησε αυτό που εμείς σήμερα, με δυσκολία μάλλον, υποπτευόμαστε.
«Είμαι κατενθουσιασμένος, έγραφε τότε ο Ξενόπουλος. Να ένας συγγραφεύς άξιος του ονόματος! Σήμερα λίγοι γράφουν σαν αυτόν. Η γλώσσα του είναι γλυκιά κι αρμονική, πράγμα δύσκολο για τόσο αγνή ρωμαίικη πεζογραφία. […]. Η ηπειρώτικη γλώσσα είναι σήμερα η πιο πανελλήνιος και επομένως η πιο φιλολογική. […]. Τι τα θέλετε! Ο απόστολος που θα μας δώσει τέλειον πρότυπον ρωμαϊκής πεζογραφίας, θα είναι Ηπειρώτης…».
Για τον Απόστολο Εξάρχου, μέχρι πρότινος, δεν γνωρίζαμε τίποτε περισσότερο από το έξοχο διήγημά του Η δυστυχισμένη! Η εκφραστική του οικονομία και οι γλωσσικές επιλογές του φανερώνουν, εκτός από συγγραφική ωριμότητα, δεξιότητες που οπωσδήποτε δεν απαντώνται ούτε σε πρωτοεμφανιζόμενους ούτε σε περαστικούς από τον χώρο της (καλής) λογοτεχνίας.

 

4Η ξενιτειά στον τόπο μας –και ειδικότερα στην Ήπειρο– υπήρξε για δεκαετίες πολλές πάνδημη μοίρα κι ανεπούλωτη πληγή. Όλες οι οικογένειες είχαν κάποιον που καρτερούσαν να καλοδεχθούν. Και δεν είναι διόλου συμπτωματικό που στο διήγημα Τα Χριστούγεννα της γριάς, η βάβω με την εγγόνα της καρτερεί τον ξενιτεμένο της γυιό τα Χριστούγεννα, όπως κι η Τασιούλαινα στο δεύτερο διήγημα, το Ύστερα από εικοσιπέντε χρόνια, καρτερεί τον άντρα της τα Χριστούγεννα, την μέρα γιορτής δηλαδή, που η απουσία γίνεται αβάστακτη. Μέρα γιορτής που η Εκκλησία κι η παράδοση του κάποτε τόπου και τρόπου μας γιόρταζαν την έλευση ενός άλλου ξενιτεμένου, που έγινε, εντέλει, ο πιο δικός μας ξένος.

Τα διηγήματα των Χριστουγέννων ως είδος ξεκίνησαν με μια πολύ γόνιμη περίοδο στις μέρες του Χρήστου Χρηστοβασίλη, πριν εκφυλιστούν –μεταπολιτευτικά κυρίως– σε περιγραφή ρεβεγιόν, από τα οποία απουσιάζουν τα Χριστούγεννα και πλεονάζουν οι σαμπάνιες!

 

5Ἡ τριλογία «μικροί ἀποχαιρετισμοί», ἡ ὁποία ἀποσώνει βιβλίο, γράφτηκε στήν Ἰταλία τήν Λαμπρή του μακρινοῦ 1997. Πρωτοδημοσιεύθηκε τό 2003 σ’ ἕνα πολύ μικρό βιβλιαράκι, πού πέρασε σχεδόν ἀπαρατήρητο.
Ὁ Κωστής Παπαγιώργης, μέ μία γενναιοδωρία ἀσυνήθιστη, στόν χῶρο τοῦ βιβλίου τουλάχιστον, παρουσίασε στό Ἀθηνόραμα τό βιβλίο μου, ἐκτιμώντας ὅτι τά ἔχω τετρακόσσια κι ἑτοιμάζομαι γιά τήν μεγάλη ἀφήγηση. Ἔκανα τά πάντα γιά νά τόν διαψεύσω. Ἤ ἀκριβέστερα δέν ἔκανα τίποτα, ὥστε νά μήν τόν διαψεύσω.
Ἡ μεγάλη ἀφήγηση μποροῦσε νά περιμένει ὅσο ἐγώ –μέ ἐλάχιστη ἐπιτυχία ὁμολογῶ– τά ’βαζα μέ τίς σκοτοῦρες τοῦ βιοπορισμοῦ. Στό μεταξύ –εἶναι νά μήν σού χρωστάει ὁ Θεός, πού λένε– ἡ Ἤπειρος μέ στοίχειωνε ἐρήμην μου καί ζήταγε τό μεράδι της. Πρόσωπα πού ἤθελαν νά μιλήσουν, εἰκόνες πού ἤθελαν νά φωτιστοῦν.
Ἡ συγγραφή, ούτως ή άλλως, εἶναι μία πράξη ματαιοδοξίας. Ἐτοῦτες οἱ ἱστορίες ὅμως νομίζω ὅτι εἶναι καί μία χειρονομία χρέους.

Θ.Π.

Τα 4 πρώτα βιβλία της σειράς τιμώνται 5,00 έκαστο, ενώ το πέμπτο στοιχίζει 7,00 (συμπεριλαμβανομένου φπα).

Τα βιβλία μπορείτε να τα προμηθευτείτεαπευθείας από το βιβλιοπωλείο μας (Ακαδημίας 69 και Μαυροκορδάτου 2, Αθήνα) ή από τον βιβλιοπώλη σας μέσω του διανομέα μας, ο οποίος είναι οι Ἐκδόσεις τοῦ Εἰκοστοῦ Πρώτου
Ζαλόγγου 9, 106 78 Ἀθήνα, Τηλ.: 210-38.00.520

 

Posted in δελτίο τύπου | Σχολιάστε