τεύχος 40. Περιεχόμενα.

 

εξ. 40

3 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΣΜΟΠΟΥΛΟΣ
Της Πλάκας το γιοφύρι

5 ΕΚΔΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Κρίση ή παρακμή;

8 Μ.Ν.
Αλφάβητο

10 ΘΕΟΔΩΡΟΣ Ε. ΠΑΝΤΟΥΛΑΣ
Ζε νε σουί πα

11 Μ.Ν.
Ενοικιαζόμενη Δημοσιογραφία

12 ΘΕΟΔΩΡΟΣ Ε. ΠΑΝΤΟΥΛΑΣ
Φυγή προς τα πίσω

15 ΝΑΤΑΣΑ ΚΕΣΜΕΤΗ
Μοιραζόμαστε ε δ ώ, τ ώ ρ α,
κάποιο ζωντανό α ν ή κ ε ι ν;

17 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΛΑΘΡΑΣ
Το παιχνίδι των λέξεων
και της Πλάκας το γεφύρι

21 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΓΓΕΛΗΣ
Γέφυρες

24 ΙΩΑΝΝΗΣ ΛΑΜΠΡΟΥ
Ο τζίτζικας και ο μέρμηγκας

29 ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΑΠΑΘΕΜΕΛΗΣ
Περί ορκωμοσίας
και άλλων «δαιμονίων»

32 ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΨΥΡΙΛΛΟΣ
Νέα πασοκαρία

34 ΑΝΝΑΝΤΑΜ ΠΑΠΑΝΤΑΜ
Σχόλια για το μετεκλογικό τοπίο

36 ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΗΣ
Το ελληνικό πείραμα
και οι εκλογές της 25ης Ιανουαρίου

43 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Απ. ΛΕΪΜΟΝΗΣ
Μετεκλογικοί προσανατολισμοί
47 ΜΑΝΩΛΗΣ ΒΑΡΔΗΣ
Η ελπίδα έρχεται

50 ΣΩΤΗΡΗΣ ΜΗΤΡΑΛΕΞΗΣ
Όλοι λένε «σ’ αγαπώ»

52 ΝΙΚΟΣ ΜΑΥΡΙΔΗΣ
Μακεδονική προοπτική
της Μετανεωτερικής Ελλάδας

57 ΣΩΤΗΡΗΣ ΜΗΤΡΑΛΕΞΗΣ
Μανούβρες στο νεκροταφείο

63 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Δ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΠΟΥΛΟΣ
Παιδεία και κόμματα στην Κύπρο

71 ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
Να μην εξατμιστεί η γιορτή

75 ΜΑRIO PALLADINO
Η πτώση του Φασισμού

80 ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΑΡΙΑ ΧΡΟΥΣΑΚΗ
Φωτογράφος

84 ΣΥΜΕΩΝ Γρ. ΣΤΑΜΠΟΥΛΟΥ
Ο Αντι-Καραγκιόζης ο Μέγας
του Γιάννη Σκαρίμπα στο
ΒΟΥΔΟΥΡ-ΜΠΕΡΝΤΕ της Χαλκίδας

93 Ν. Δ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΟΠΟΥΛΟΣ
Εν ονείρω και καθ’ ύπαρ

95 ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΓΙΑΝΝΑΚΟΣ
Τα χταπόδια

98 Δ. Γ. ΜΑΓΡΙΠΛΗΣ
Παραμονές του Πολέμου

102 JUAN GELMAN
Ποίηση και οικονομική καταστροφή

Posted in δελτίο τύπου | 2 Σχόλια

Απελευθέρωση της Εκκλησίας από το Κράτος

ekklisia

Η ένταση της συζήτησης για τις σχέσεις Εκκλησίας-Κράτους παραμένει διαρκώς αμείωτη στον ελλαδικό δημόσιο λόγο, καθώς συνιστά ζήτημα πρόσφορο για πολέμους αξιών. Το Ινστιτούτο Συντηρητικής Πολιτικής (ΙΝΣΠΟΛ – conservatives.gr) παρουσιάζει την μελέτη «Απελευθέρωση της Εκκλησίας από το Κράτος: οι σχέσεις Εκκλησίας-Κράτους και η μελλοντική μετεξέλιξή τους», η οποία βασίζεται στην έρευνά του για τις σχέσεις Εκκλησίας–Κράτους στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, για τα προβλήματα που ανακύπτουν και την κριτική που ασκείται, καθώς και για τις δυνατότητες μελλοντικής μετεξέλιξης της παρούσης καταστάσεως. Συγκεκριμένα, η έρευνα επικεντρώνεται (α) στο νομικό καθεστώς των σχέσεων Εκκλησίας-Κράτους στην Ελλάδα και στην Κύπρο, (β) στην παρουσία του ζητήματος στον ελλαδικό δημόσιο λόγο, (γ) στην διαμόρφωση των οικονομικών και φορολογικών σχέσεων εκκλησιών και κρατών στην Ευρώπη, και τέλος (δ) στον οργανωτικό κατακερματισμό της Εκκλησίας στην Ελλάδα σε πέντε διαφορετικές δικαιοδοσίες, κομβικό εκκλησιαστικό ζήτημα το οποίο επηρεάζει καθοριστικά τις σχέσεις Εκκλησίας-Κράτους, αν και συνήθως απουσιάζει από τις σχετικές συζητήσεις. Στο βιβλίο κατατίθεται πρόταση για την μελλοντική μετεξέλιξη των σχέσεων Εκκλησίας–Κράτους, μακριά από την ακρότητα ή την στασιμότητα που συνήθως χαρακτηρίζει κάθε μια από τις εκατέρωθεν «παρατάξεις» στον δημόσιο λόγο. Σε μια τέτοια προοπτική, το ζητούμενο είναι η απελευθέρωση της Εκκλησίας από το Κράτος στην Ελλάδα σήμερα.

Posted in δελτίο τύπου | Σχολιάστε

Οι Ηπειρώτες στην άΠΕΙΡΟ χΩΡΑ

ΗΠΕΙΡΩΤΕΣ 3

Ποιος ο λόγος επανέκδοσης παλαιότερων κειμένων της νεοελληνικής γραμματείας μας θ’ αναρωτηθεί ο δύσπιστος αναγνώστης.
Η απάντηση για την γραμματεία μας (και πόσο την γνωρίζουμε) μπορεί να περιμένει μια άλλη φορά. Η πρόθεσή μας άλλωστε δεν είναι φιλολογική. Μπορεί εδώ και λίγες δεκαετίες, εξόριστοι κι αυτοεξόριστοι στην ερημιά των μεγαλουπόλεων, να παριστάνουμε τους πρωτευουσιάνους αλλά η σκούφια μας κρατάει από μακριά. Και είναι βεβαίως βολικό, ίσως, να το λησμονούμε αλλά τίμιο δεν είναι.
Αυτό το «μακριά» μας θυμίζουν τα κείμενα –παραλίγο να γράψω μνήματα αν και για μιαν ακόμη φορά, μάλλον, θα επιβεβαιωνόταν ότι γλώσσα λανθάνουσα τ’ αληθή λέγει. Μνημόσυνο λοιπόν στους πεθαμένους ανθρώπους μας, σε αυτούς που μας ανάστησαν κι εμάς και τα κείμενα. Τα κείμενα που έρχονται με την οχληρή υπενθύμιση της αλλοτινής αρχοντιάς μας. Όχι μόνον αυτής που χάρισε στον τόπο μας αυτούς που όταν τους μνημονεύουμε τους λέμε «ευεργέτες» αλλά αυτής της πάνδημης, που μπορεί να μέτραγε τις μπουκιές της αλλά που δεν καταδέχονταν να προσφαΐσει με κλειστή την πόρτα της. Όχι για να εκθέσει την φτώχεια της αλλά μην τύχει και διαβεί, διαβάτης πεινασμένος. Οι παλιότεροι, όσων οι ψυχές δεν στέγνωσαν από την πολύ πρόοδο, τα ξέρουν αυτά. Οι νεότεροι ας τα μάθουν τώρα. Κι ας ανακτήσουν την περηφάνια που μάραναν οι χαλασμένοι μουρλοθάμαχτοι που άλλαξαν το τρύπιο τους παντελόνι με τα μεταξωτά βρακιά του εκσυγχρονισμού. Διότι, είμαστε από καλή γενιά. Κι αυτό το λέμε χωρίς να ωραιοποιούμε τίποτε. Και, κυρίως, χωρίς να παραβλέπουμε ότι οι παππούδες μας είχαν τα θάρρητά τους ακόμη και με τον Θεό, ενώ εμείς, που δεν έχουμε τον Θεό μας, στεκόμαστε κλαρίνο στους αργυραμοιβούς των εισπρακτικών που αγλαΐζουν τις μέρες και τις νύχτες των προκομμένων μας ζωών.
Τα διηγήματα της σειράς είναι, προφανώς, άνισα. Είναι που η λογοτεχνία δεν φτάνει στο ύψος της ζωής. Κοφτή η ηπειρώτικη ντοπιολαλιά αδυνατίζει με τα δασκαλίστικα φερσίματα και τα πλουμίδια που την φορτώνουν –τα γλωσσικά αλλά και τα ιδεολογικά. Ετερόκλητα τα κείμενα αλλά αυτό που τα ενώνει όμως είναι κάτι που καλό θα είναι να το ανακαλύψει μόνος του ο αναγνώστης.

 

Η σειρά έχει ήδη 5 τίτλους

1Τα Τάματα και το Για την τιμή είναι δυο ξεχασμένα διηγήματα του Χρήστου
Χρηστοβασίλη, τα οποία και δεν περιλαμβάνονται σε όσα βιβλία του κυκλοφορούν.
Το πρώτο περιγράφει με τρυφερότητα την αγωνία της μάνας για το άρρωστο παιδί της και το δεύτερο την σκληρότητα μιας κοινωνίας, στην οποία η τιμή καταλαμβάνει πρωτεύουσα θέση.

Ο Χρήστος Χρηστοβασίλης, αν και λησμονημένος από τον «πνευματικό» μας νεοπλουτισμό, ήταν ένας σπουδαίος συγγραφέας.
Με τα δύο, εν πολλοίς άγνωστα, διηγήματα της παρούσας έκδοσης, επιβεβαιώνεται, όχι μόνον η αφηγηματική του ευχέρεια, αλλά και η επιμονή του σε μια θεματική που αναγνωρίζει στην μικρή πατρίδα, όσα θα της αρνηθεί η μητρυιά των Αθηνών και ο ολετήρας της νεωτερικότητας.

 

2Η εικόνα και Το σημειωματάρι του Γέροκαλαμένιου είναι δυο πεζογραφήματα, κοινό στοιχείο των οποίων είναι ο Γεροκαλαμένιος, που στο πρώτο εμφανίζεται ως συμπρωταγωνιστής και στο δεύτερο ως καταγραφέας των αξιομνημόνευτων γεγονότων της περιόδου 1821-1881.
Δεν είναι μόνο οι Έλληνες κι οι Αρβανίτες, που στο πρώτο πεζογράφημα συγκινημένοι ομολογούν ότι είναι αδέρφια που κρατιούνται «από τους παλιούς Ηπειρώτες», είναι κι ο συγκλονιστικός Ζώης ο Αζώηρος ο οποίος, αφού μεγαλοπιάστηκε στα νιάτα του, επέλεξε στα στερνά του να βγάζει το ψωμί του «με τον ίδρο του και με την τιμιότη, κι όχι με το ψέμα και με την αδικιά», ενώ στο δεύτερο, οι λιγόλογες καταγραφές του Γεροκαλαμένιου που πέθανε μαραζωμένος, αφού «δεν είδε ελεύθερη την πατρίδα του», σκιαγραφούν χαμηλότονα τις συνθήκες δουλείας των Γιαννιωτών.

Ο Κώστας Κρυστάλλης, το κυνηγημένο αρχοντόπουλο του Συρράκου, ο ποιητής που πάγωσε στην ερημιά της Αθήνας, με τα λίγα που μας κατέλειπε, μας έδωσε το μέτρο μιας τέχνης που δεν μπορεί να χωρέσει στην κομψοπρεπή υποτίμηση της «ηθογραφίας», αλλά κι ενός χρέους, το οποίο αρνήθηκε να ενεχυριαστεί στην χυδαιότητα του «εθνικού κέντρου».

 

3Το έργο του Απόστολου Εξάρχου, Η δυστυχισμένη, εκτός από συγκλονιστικό, είναι για πολλούς λόγους ένα σημαντικό έργο. Τους λόγους αυτούς αξίζει να τους ανακαλύψει μόνος του ο αναγνώστης και κοντά σε αυτούς να προσθέσει κι εκείνους του Γρηγορίου Ξενόπουλου, που πριν πολλές δεκαετίες εκτίμησε αυτό που εμείς σήμερα, με δυσκολία μάλλον, υποπτευόμαστε.
«Είμαι κατενθουσιασμένος, έγραφε τότε ο Ξενόπουλος. Να ένας συγγραφεύς άξιος του ονόματος! Σήμερα λίγοι γράφουν σαν αυτόν. Η γλώσσα του είναι γλυκιά κι αρμονική, πράγμα δύσκολο για τόσο αγνή ρωμαίικη πεζογραφία. […]. Η ηπειρώτικη γλώσσα είναι σήμερα η πιο πανελλήνιος και επομένως η πιο φιλολογική. […]. Τι τα θέλετε! Ο απόστολος που θα μας δώσει τέλειον πρότυπον ρωμαϊκής πεζογραφίας, θα είναι Ηπειρώτης…».
Για τον Απόστολο Εξάρχου, μέχρι πρότινος, δεν γνωρίζαμε τίποτε περισσότερο από το έξοχο διήγημά του Η δυστυχισμένη! Η εκφραστική του οικονομία και οι γλωσσικές επιλογές του φανερώνουν, εκτός από συγγραφική ωριμότητα, δεξιότητες που οπωσδήποτε δεν απαντώνται ούτε σε πρωτοεμφανιζόμενους ούτε σε περαστικούς από τον χώρο της (καλής) λογοτεχνίας.

 

4Η ξενιτειά στον τόπο μας –και ειδικότερα στην Ήπειρο– υπήρξε για δεκαετίες πολλές πάνδημη μοίρα κι ανεπούλωτη πληγή. Όλες οι οικογένειες είχαν κάποιον που καρτερούσαν να καλοδεχθούν. Και δεν είναι διόλου συμπτωματικό που στο διήγημα Τα Χριστούγεννα της γριάς, η βάβω με την εγγόνα της καρτερεί τον ξενιτεμένο της γυιό τα Χριστούγεννα, όπως κι η Τασιούλαινα στο δεύτερο διήγημα, το Ύστερα από εικοσιπέντε χρόνια, καρτερεί τον άντρα της τα Χριστούγεννα, την μέρα γιορτής δηλαδή, που η απουσία γίνεται αβάστακτη. Μέρα γιορτής που η Εκκλησία κι η παράδοση του κάποτε τόπου και τρόπου μας γιόρταζαν την έλευση ενός άλλου ξενιτεμένου, που έγινε, εντέλει, ο πιο δικός μας ξένος.

Τα διηγήματα των Χριστουγέννων ως είδος ξεκίνησαν με μια πολύ γόνιμη περίοδο στις μέρες του Χρήστου Χρηστοβασίλη, πριν εκφυλιστούν –μεταπολιτευτικά κυρίως– σε περιγραφή ρεβεγιόν, από τα οποία απουσιάζουν τα Χριστούγεννα και πλεονάζουν οι σαμπάνιες!

 

5Ἡ τριλογία «μικροί ἀποχαιρετισμοί», ἡ ὁποία ἀποσώνει βιβλίο, γράφτηκε στήν Ἰταλία τήν Λαμπρή του μακρινοῦ 1997. Πρωτοδημοσιεύθηκε τό 2003 σ’ ἕνα πολύ μικρό βιβλιαράκι, πού πέρασε σχεδόν ἀπαρατήρητο.
Ὁ Κωστής Παπαγιώργης, μέ μία γενναιοδωρία ἀσυνήθιστη, στόν χῶρο τοῦ βιβλίου τουλάχιστον, παρουσίασε στό Ἀθηνόραμα τό βιβλίο μου, ἐκτιμώντας ὅτι τά ἔχω τετρακόσσια κι ἑτοιμάζομαι γιά τήν μεγάλη ἀφήγηση. Ἔκανα τά πάντα γιά νά τόν διαψεύσω. Ἤ ἀκριβέστερα δέν ἔκανα τίποτα, ὥστε νά μήν τόν διαψεύσω.
Ἡ μεγάλη ἀφήγηση μποροῦσε νά περιμένει ὅσο ἐγώ –μέ ἐλάχιστη ἐπιτυχία ὁμολογῶ– τά ’βαζα μέ τίς σκοτοῦρες τοῦ βιοπορισμοῦ. Στό μεταξύ –εἶναι νά μήν σού χρωστάει ὁ Θεός, πού λένε– ἡ Ἤπειρος μέ στοίχειωνε ἐρήμην μου καί ζήταγε τό μεράδι της. Πρόσωπα πού ἤθελαν νά μιλήσουν, εἰκόνες πού ἤθελαν νά φωτιστοῦν.
Ἡ συγγραφή, ούτως ή άλλως, εἶναι μία πράξη ματαιοδοξίας. Ἐτοῦτες οἱ ἱστορίες ὅμως νομίζω ὅτι εἶναι καί μία χειρονομία χρέους.

Θ.Π.

Τα 4 πρώτα βιβλία της σειράς τιμώνται 5,00 έκαστο, ενώ το πέμπτο στοιχίζει 7,00 (συμπεριλαμβανομένου φπα).

Τα βιβλία μπορείτε να τα προμηθευτείτεαπευθείας από το βιβλιοπωλείο μας (Ακαδημίας 69 και Μαυροκορδάτου 2, Αθήνα) ή από τον βιβλιοπώλη σας μέσω του διανομέα μας, ο οποίος είναι οι Ἐκδόσεις τοῦ Εἰκοστοῦ Πρώτου
Ζαλόγγου 9, 106 78 Ἀθήνα, Τηλ.: 210-38.00.520

 

Posted in δελτίο τύπου | Σχολιάστε

το manifesto στο κέντρο της Αθήνας

manifesto 47

Το περιοδικό μας, σε καιρούς δύσκολους (και ξεχωριστά δύσκολους για το βιβλίο), δημιούργησε στο κέντρο της Αθήνας (Ακαδημίας 69 και Μαυροκορδάτου 2) ένα μικρό βιβλιοπωλείο.

Έναν ασυνήθιστα μικρό αλλά φιλόξενο χώρο, στον οποίο ήδη συναντώνται πρόσωπα και διακινούνται ιδέες.
Μπορούμε να σας προμηθεύσουμε (ή να σας στείλουμε ταχυδρομικώς) άμεσα οποιαδήποτε ελληνικό ή ξενόγλωσσο τίτλο στην καλύτερη τιμή!
Στα ράφια μας όμως ΔΕΝ θα βρείτε τα πάντα.
Μέριμνά μας είναι σε αυτά να βρίσκονται μόνον τα βιβλία που θα διαλέγαμε για την βιβλιοθήκη μας ή για τους οικείους μας.
Σας περιμένουμε για να σας τα συστήσουμε…

Πολλοί ήσαν οι φίλοι και οι συνεργάτες που μας συνέδραμαν στο νέο μας εγχείρημα αλλά ξεχωριστά πρέπει να ευχαριστήσουμε τον Άκη, τους Κωνσταντίνους και τον Θάνο -χωρίς την δική τους συνδρομή δεν θα τα είχαμε καταφέρει.

Από βδομάδα ξεκινούμε και την προετοιμασία του νέου μας τεύχους, προγραμματίζοντας εκ νέου την περιοδικότητα και την διανομή μας.

 

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ο Χρήστος Γιανναράς για τα ΄10 χρόνια κομμάτια΄

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Θεόδωρου Ε. Παντούλα, 10 χρόνια κομμάτια, εκδ. manifesto

teliko enantionΣήμερα βεβαίως το ξέρουμε. Λαθέψαμε. Αλλά μετάνοια και πάλι δεν βάζουμε. Για όλα, όσα μας βρήκαν κι όλα όσα μας άφησαν, φταίνε οι άλλοι. Εμείς αεί αθώοι του αίματος. Δεν είμαστε εμείς οι ντοπαρισμένοι του ξεδιάντροπου ολυμπιακού διασυρμού. Εμείς είμαστε οι πρωταθλητές Ευρώπης. Επιτέλους, δεν τα φάγαμε μαζί. Τρώγαμε κατά μόνας.
Και τώρα που ήρθε ο λογαριασμός της κατ’ εξακολούθησιν ύβρεως, εμείς και πάλι κοιτάμε αλλού. Όχι φίλοι μας, ο λογαριασμός δεν είναι η παλιά Νέμεσις. Αυτά είναι παλαιοημερολογίτικα. Είναι τα επίχειρα μιας ασωτείας, την οποία για δεκαετίες εκδεχόμαστε ως πατροπαράδοτη μαγκιά, ολότελα ανυποψίαστοι για την εθελούσια υποταγή μας.
«Σβησμένες όλες οι φωτιές». Σβησμένα κι όλα τα καντήλια. Άλλωστε η ζωή συνεχίζεται. Κι εμείς λογαριασμό δίνουμε στους τραπεζίτες κι όχι στα γονικά μας. Αυτά έχουν θέση στα γηροκομεία, όχι στις ζωές μας.
Μα τι μας λέτε; Να γυρίσουμε πίσω; ρωτούν με ρητορική αποστροφή και βέβαιο σκανδαλισμό οι θιασώτες της τρέχουσας προκοπής που μας πρόκοψε, χωρίς όμως να λογαριάζουν αυτοί, οι μαθητευόμενοι αρχιλογιστές, πως όταν ξεστρατίζεις, αν δεν γυρίσεις πίσω, συνεχίζεις, εκτός από αγανακτισμένος, να είσαι και χαμένος.
Τους εξωτερικούς εχθρούς τους ξέρουμε. Αυτούς που έχουμε μέσα μας όμως επιμένουμε να τους αγνοούμε.

Κεντρική διάθεση για τα βιβλιοπωλεία από τις εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Ζαλόγγου 9, Αθήνα, 10678, τηλ. 210 3800520 ή για ταχυδρομικές αποστολές στο 22210 62626

Posted in δελτίο τύπου | 1 σχόλιο